اولیایی : یکی از مهم ترین دلایل بروزمسایل غیر اخلاقی نبود سازمان‌ها و تشکل‌های مردم‌نهاد در فوتبال کشورمان است
در گفت‌وگو با کاظم اولیایی، مدیرعامل اسبق باشگاه استقلال به ریشه‌یابی این حواشی و راهکارهای برون رفت فوتبال از این وضعیت پرداخته‌ایم.
آقای اولیایی! هفته ششم لیگ برتر با فحاشی‌های رکیک چه روی سکوها و چه روی نیمکت‌ها کلید خورد، اتفاق‌های تلخی که باردیگر سبب شد این سوال مطرح شود چرا چنین مسائل غیراخلاقی با مجازات‌های گهگاه سنگین هم ریشه‌کن نمی‌شود و رو به افزایش است. ریشه این مسائل غیراخلاقی کجاست؟
– یکی از مهم‌ترین دلایل چنین اتفاقات این است که اجازه نمی‌دهیم سازمان‌ها و تشکل‌های مردم‌نهاد در فوتبال ایران شکل بگیرد و فعالیت کند. این نهادهای تخصصی می‌توانند سبب مدیریت رفتارها و خودکنترلی شوند. نهادهای صنفی مانند کانون مربیان، کانون مدیران، اتحادیه بازیکنان و کانون هواداران وانجمن رسانه‌ها بخش‌هایی هستند که می‌توانند اولین نهاد پیشگیری کننده و کنترل‌گر فضا و جو ورزشگاه‌ها و همچنین کاهش‌دهنده خشونت و اتفاق‌های ضداخلاقی در مسابقات باشند. با این حال اما نمیخواهیم به این سازمان‌ها فضای مشارکت و فعالیت بدهیم. می‌خواهیم همه چیز در اختیار وید یک تشکیلات اداری باشد۰
– . با یک دست می‌خواهیم چند وزنه بلند کنیم. این در حالی است که فوتبال یک قلمرو وسیع و مجموعه گسترده از بخش‌های مختلف است و باید موضوعات و مسئولیت‌ها را برون‌سپاری کرد.
*یعنی یک سری تشکل و سازمان مردم‌نهاد اختیار کنترل و برخورد با مسائلی که فضای ورزشگاه‌ها و فوتبال را مسموم و غیراخلاقی می‌کند، برعهده بگیرند؟
– قطعا، برای سالم سازی و تلطیف این فضای فعلی باید این اتفاق بیفتد. حاشیه‌های ضد اخلاقی و ضدفرهنگی و پرونده‌هایی که در این رابطه در کمیته انضباطی فدراسیون فوتبال تشکیل می‌شود، خیلی زیاد است و آنها هر چقدر هم دقیق و عادلانه بررسی کنند، حکم بدهند، نمی‌توانند به تمام جنبه‌ها و تخلفاتی که رخ می‌دهد، رسیدگی کنند. در چنین شرایطی باید راهی که دنیای پیشرفته ورزش رفته است را ما هم برویم. فوتبال دنیا به این نتیجه رسیده که برخی مسئولیت‌ها را به کمیته‌ها و کانون‌های هواداران، مربیان و مدیران و اتحادیه بازیکنان واگذار کند. وقتی تخلفی صورت می‌گیرد، در این سازمان‌ها به صورت حرفه‌ای مورد بررسی و پیگیری قرار می‌گیرد. به طور حتم با توجه به رویکرد تخصصی این کمیته‌ها، خروجی آن هم می‌تواند نتیجه بهتری برای فوتبال ایران داشته باشد. آنها مسائل را شناسایی و برای حل آنها راهکار ارائه می‌دهند.
*به این مقاومت‌ها اشاره کردید، مقاومتی که سبب شد حتی شما نتوانید کانون مردم‌نهاد هواداران استقلال را با وجود ثبت در وزارت کشور، فعال کنید.
– بله، کانون هواداران استقلال همه مراحل ثبت را پشت‌سرگذاشت و حتی این موضوع را به آقای تاجرنیا هم منتقل کردم که از این ظرفیت استفاده شود. ما باید در بخش‌های مختلف فوتبال مسئولیت و سازماندهی را به ذینفعان سازمان‌یافته واگذار کنیم. در فوتبال ایران اما مقابل فعالیت چنین سازمان‌های مردم‌نهاد و مستقل در فوتبال مقاومت می‌شود و اجازه کار نمی‌دهند.
*و خروجی این رهاشدن فضای فرهنگی و اخلاقی فوتبال هم را شاهد هستیم، بازیکن، مربی، سرپرست و هودار ابایی از این ندارد که رکیک‌ترین فحش‌ها را بدهد!
– تا چند سال پیش با این حجم از فحاشی‌ها و فضای غیراخلاقی استادیوم‌ها روبرو نبودیم. علی پروین و منصور پورحیدری سرمربی پرسپولیس و استقلال در جریان مسابقه رقیب بودند اما به همدیگر احترام می‌گذاشتند. اگر تدبیر نشود و اقدامی صورت نگیرد، باید برای شرایطی به مراتب بدتر از اتفاقاتی که این روزها در فوتبال می‌افتد، خودمان را آماده کنیم.
*علاوه بر ایجاد یک فضای خودکنترلی توسط سازمان‌های مردم‌نهاد که این حواشی را مهار کنند، از آموزش و فرهنگ‌سازی هم غافل بوده‌ایم. وقتی یک هوادار، یک بازیکن، یک مربی و حتی یک مدیر آموزش نمی‌بیند، رخ دادن این اتفاقات زیاد هم نمی‌تواند غیرطبیعی و تعجب‌برانگیز باشد.
-قطعا، دومین فاکتور مهم در فضایی ضدفرهنگی ورزشگاه‌ها و فوتبال، فقدان آموزش لازم است. ما به افرادی که وارد فضای فوتبال می‌شوند، آموزشها و مهارتهای لازم را نمی‌دهیم. وقتی آموزش و فرهنگ‌سازی نباشد، باشگاه فرهنگی ورزشی به باشگاه غیرفرهنگی و ضد ارزش‌ها تبدیل می‌شود. هواداری که به استادیوم می‌آید با توجه به احساساتی که دارد، گمان می‌کند با توهین به رقیب از تیمش حمایت می‌کند. بازیکن و مربی و حتی مدیر هم همین‌طور هستند.
مدیران غیرمرتبط با فوتبال وارد باشگاه‌ها می‌شوند و الان شرایط طوری که شده که به جای اینکه باشگاه به هوادار خط بدهد، این مدیران تیم‌ها هستند که تحت‌تاثیر تماشاگر و سکوها و فضای مجازی تصمیم می‌گیرند و خط می‌گیرد. مدیر نباید مانند یک بوقچی شود، شان و اعتبار او زیر سوال میرود. همه اینها به این برمی‌گردد که ما آموزش را در همه جنبه‌های رفتاری و مدیریتی نادیده گرفتهایم. *و چشم‌انداز شما از فضای اخلاقی فوتبال در صورتی که مانند همیشه دست روی دست بگذاریم؟
-با این ادامه این وضعیت، روز به روز شرایط وخیم‌تر و حوادث و بدآموزی‌ها بیشتر خواهد شد. تا چه زمانی باید خودمان را به نشنیدن بزنیم و گوش‌هایمان را بگیریم؟ باید همانطور که اشاره کردم اول نقش و کارکرد تشکل‌‌‌ها و سازمان‌های مردم نهاد در فوتبال را به رسمیت بشناسیم و دوم اینکه آموزش و فرهنگ‌سازی را در اولویت امور بگذاریم.